Toneel
Deze voorstelling vond
plaats in het verleden
DAMES & HEREN Een ànder theatergezelschap
Schrijf me in het zand
aanvang: 20.00 uur
entree: € 10.00




DAMES & HEREN Een ànder theatergezelschap brengt de voorstelling Schrijf me in het zand van Inez van Dullemen.

Het stuk gaat over een familie waar naar de buitenwereld toe alles verbloemd wordt. Stukje bij beetje ontrafelt zich echter een geheim dat in dit gezin heeft plaatsgevonden, namelijk incest.
Een thema van alle tijden, van alle lagen; een vaak doodgezwegen thema.
Met de uiterste zorgvuldigheid heeft het theatergezelschap: DAMES & HEREN Een ànder theatergezelschap, dit stuk gekozen en gezorgd voor een mooie waardige voorstelling.

DAMES & HEREN Een ànder theatergezelschap is een jong gezelschap, dat kiest voor maatschappelijke thema’s als uitgangspunt.
De eerdere voorstellingen in 2017 en 2018 zijn met grote waardering ontvangen.

De nieuwe voorstelling wordt gespeeld door Inger van Eldik, Marcel Herfs, Sharon Hegt, Tirza Debets, Marij Perry en Dean Cörvers; allen uit de regio Zuid-Limburg.


Onderstaande tekst is overgenomen uit De Limburger van 25 januari 2020 (editie Sittard)

Iedereen is slachtoffer in drama over incest

Amateurtoneelgroep Dames & Heren uit Schimmert neemt een zwaar thema bij de hand. Het stuk ‘Schrijf me in het Zand’ moet incest bespreekbaar maken, maar wil niet shockeren.

Sommige dingen zijn te shockerend om aan een publiek te vertellen.
Zoals de gedetailleerde beschrijvingen van hoe een vader zijn dochter Anne misbruikt.
Het thema incest is al zwaar genoeg.
De gehele cast van amateurtoneelgroep Dames & Heren heeft veel nagedacht over wat de acteurs wel en niet gaan zeggen. Regisseur Marlies Harings uit Schimmert schrapte een aantal passages uit de tekst van Inez van Dullemen, maar hield de kern van het stuk overeind. Ook heeft ze gezorgd dat het stuk wat luchtigere scènes bevat. „Ik hoop dat we als cast incest bespreekbaar kunnen maken.
Zodat mensen in het publiek aan de bel trekken als ze een vermoeden hebben dat zoiets speelt.” Het stuk belicht een gezin dat naar buiten de schone schijn ophoudt, maar van binnen totaal verrot is.

Verknipt
„In zo’n situatie is iedereen in het gezin slachtoffer. Ook de dader, de vader. Die heeft een ziekelijke geest”, denkt de acteur die de vaderrol speelt. Hij probeerde zich in te leven in wat er in zo’n verknipt hoofd omgaat, hoe hij denkt en handelt. Of hij hautain is, autoritair. En hij realiseert zich ook dat hij de minst sympathieke rol heeft. „Ik ben de slechterik, niet de man met wie je na de voorstelling een biertje gaat drinken aan de bar.”

Tirza Debetz uit Heerlen heeft het misschien even moeilijk. Ze speelt de rol van de misbruikte dochter Anne. Ook zij probeerde zich in te denken hoe het is om met zo’n verleden te moeten leven. Maar ook weer niet te goed. „Je moet een karakter spelen, maar het niet zijn. Het is geen therapeutisch toneel.
Je kunt in de huid van een personage kruipen of er van buitenaf tegenaan kijken. Ik koos voor het laatste, zodat de emotie niet de overhand krijgt.”
De hele cast hoorde het verhaal van een ervaringsdeskundige. Tirza kon door omstandigheden niet bij het gesprek zijn. De cast heeft het verhaal voor haar opgenomen. „Dat was heel heftig. Ik dacht: dat ga ik spelen. En ik ben blij dat ik wel een lieve vader heb.”

Doodgezwegen
Het stuk wordt gespeeld in kleine theaters, zodat de boodschap beter aankomt dan in een grote zaal. „Als een klap in je gezicht”, zegt Debetz.
Bezoekers zijn gewaarschuwd: ze gaan niet naar een klucht of komedie.
In flashbacks wordt gedurende de voorstelling steeds duidelijker wat zich in het gezin afspeelt, maar waarover niet wordt gepraat.
„Incest wordt vaak doodgezwegen. Dat maakt het voor slachtoffers lastig om erover te praten”, weet Harings, die jarenlang als secretaresse in de zorg werkte.
Zij en ook de cast beseffen dat de voorstelling heel wat kan losmaken bij het publiek, dat dan ook de mogelijkheid krijgt om na te praten.
Ook voor de spelers is het een zwaar stuk.
„Dit kun je alleen maar doen in een groep waarin je je veilig voelt”, zegt Harings.
Hieraan hebben ze als cast als eerste hard aan gewerkt.

‘Schrijf me in het zand’ (1989) is het bekendste toneelstuk van Inez van Dullemen, die vooral boeken schrijft. Het drama is in meer dan veertien landen gespeeld en in Duitsland verfilmd. De schrijfster kreeg in 1989 de Anna Bijnsprijs voor haar hele oeuvre.
„Het is bijzonder dat dit stuk gespeeld wordt door een amateurtoneelgroep. Veel groepen durven dat niet aan. De laatste keer was ruim 25 jaar geleden, door theatergroep SAS (Stichting Amateurtheater Swentibold)”, zegt een van de acteurs.

Regisseur Marlies Harings speelde vanaf haar tienertijd twintig jaar toneel, maar stopte een tijd vanwege werk en gezin. Nu is ze weer terug bij haar oude liefde, het toneel. Ze wil het liefst stukken op de planken brengen met een thema.


Door: Geertjan Claessens